Ngay khi bắt đầu đi làm và có những mục tiêu lớn như mua xe, mua nhà, việc xây dựng "điểm tín dụng" trở nên cực kỳ quan trọng, là yếu tố quyết định hạn mức vay và lãi suất bạn nhận được. Vấn đề là, làm sao có lịch sử tín dụng tốt khi bạn chưa từng vay? EVO xin chia sẻ lộ trình 5 bước xây dựng lịch sử tín dụng tốt ngay từ ban đầu, bắt đầu bằng việc chọn chiếc thẻ tín dụng đầu tiên phù hợp, giúp bạn vững bước trên hành trình tài chính độc lập.
Lịch sử tín dụng là bản ghi tổng hợp toàn bộ hoạt động tín dụng của bạn , gồm các thẻ tín dụng, khoản vay, lịch sử thanh toán, tỷ lệ sử dụng hạn mức và các sự kiện như nợ trễ hạn. Tại Việt Nam, dữ liệu này được lưu tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) trực thuộc Ngân hàng Nhà nước. Mỗi khi bạn xin vay, mở thẻ, ngân hàng đều tra cứu CIC trước khi quyết định.
Lịch sử tín dụng đóng vai trò then chốt trong việc phê duyệt các khoản vay mua xe, mua nhà, kinh doanh hay nâng hạn mức thẻ. Những khách hàng sở hữu lịch sử tín dụng lâu dài và minh bạch thường nhận được sự tin tưởng từ ngân hàng, dẫn đến quá trình xét duyệt nhanh chóng cùng hạn mức cao và lãi suất ưu đãi.
Ngược lại, những người chưa từng có dữ liệu tín dụng thường bị xem là đối tượng rủi ro khó đánh giá, dễ bị từ chối hoặc chỉ được cấp thẻ với những điều kiện hạn chế. Chính vì vậy, việc chủ động xây dựng nền tảng tín dụng từ sớm là vô cùng thiết yếu.
Thu nhập là một yếu tố, nhưng không phải yếu tố quyết định lịch sử tín dụng. Một người thu nhập 10 triệu/tháng dùng thẻ tín dụng đều đặn và thanh toán đúng hạn 2 năm sẽ có hồ sơ đẹp hơn người thu nhập 50 triệu/tháng nhưng chưa từng có thẻ. Lịch sử tín dụng đo lường bằng thói quen, không đo lường mức tiền.
Thẻ đầu tiên không cần hạn mức lớn. Hạn mức 10 - 29 triệu là vừa đủ để bạn dùng cho chi tiêu hằng ngày mà không quá rủi ro nếu lỡ tay. Khi chọn thẻ đầu tiên, ưu tiên các thẻ có điều kiện duyệt rõ ràng, không yêu cầu hợp đồng lao động phức tạp, và có app quản lý dễ dùng.
Bạn có thể tham khảo thêm Thẻ tín dụng TPBank EVO với quy trình mở thẻ đơn giản, chỉ cần CCCD gắn chip, không cần chứng minh thu nhập phù hợp làm thẻ cho người mới đi làm. Tham khảo cách mở tại Mở thẻ online TPBank EVO: Tất tần tật từ A-Z.
Đây là quy tắc kinh điển trong tín dụng. Tỷ lệ sử dụng (utilization ratio) = dư nợ / hạn mức. Tỷ lệ này càng thấp, điểm tín dụng càng tốt. 30% là ngưỡng nhiều chuyên gia khuyến nghị.
Với hạn mức 10 triệu, chi tiêu hằng tháng nên giữ dưới 3 triệu. Lý do là dư nợ cao báo hiệu bạn đang phụ thuộc tín dụng là yếu tố làm giảm điểm dù bạn vẫn trả đúng hạn.
Quy tắc số một và quan trọng nhất. Trả full mọi kỳ giúp bạn: tận dụng 45 ngày miễn lãi của thẻ TPBank EVO (tức dùng tiền ngân hàng miễn phí), giữ lịch sử thanh toán sạch, và xây dựng điểm tín dụng tốt theo thời gian. Trả tối thiểu nhưng thực ra lãi suất tính trên toàn bộ dư nợ và có thể vượt 25–35%/năm. Đọc kỹ Thanh toán tối thiểu thẻ tín dụng có bị tính lãi không? Để đưa ra quyết định phù hợp nhất.
Mỗi lần mở thẻ mới, ngân hàng sẽ tra CIC và mỗi lần tra cứu được ghi nhận. Tra cứu nhiều trong thời gian ngắn báo hiệu bạn đang khẩn trương cần tín dụng (rủi ro). Khi mới bắt đầu, hãy giữ 1 thẻ duy nhất và dùng tốt 12–24 tháng trước khi nghĩ đến thẻ thứ hai. Điều này cũng giúp bạn dễ kiểm soát chi tiêu và sao kê.
Tuổi của lịch sử tín dụng (credit age) cũng ảnh hưởng đến điểm tín dụng. Thẻ giữ càng lâu càng tốt. Nếu thẻ đầu tiên không có phí thường niên hoặc phí thấp, cũng đừng huỷ kể cả khi bạn đã có thẻ khác. Huỷ thẻ làm giảm tổng hạn mức (đẩy utilization lên) và rút ngắn lịch sử trung bình. Đọc thêm về Hủy thẻ tín dụng có mất phí không? trước khi quyết định.
Lộ trình 24 tháng xây dựng lịch sử tín dụng cho người mới
Phần lớn người mới đi làm chưa có hợp đồng dài hạn, hoặc làm freelance, hoặc đang trong thời gian thử việc. Thẻ TPBank EVO không yêu cầu hợp đồng hay sao kê lương, chỉ cần CCCD gắn chip. Với người tự kinh doanh và freelancer, đây là cách thực tế để bước vào hệ thống tín dụng.
Bắt đầu từ 10 triệu là đủ để dùng nhưng không đủ để thiệt hại lớn nếu bạn lỡ tay. Đây là điểm lý tưởng cho thẻ đầu tiên: bạn học cách dùng thẻ trong khu vực rủi ro được kiểm soát.
Người trẻ chi rất nhiều cho mua sắm online như quần áo, mỹ phẩm, ăn uống, công cụ làm việc. Thẻ TPBank EVO hoàn tiền lên đến 10% cho giao dịch online theo chính sách kỳ hiện hành. Tham khảo Mua sắm online hoàn tiền với thẻ TPBank EVO lên đến 10%.
Một thẻ tốt cho người mới phải đi kèm một app dễ dùng. Bạn cần thấy ngay: dư nợ, hạn mức khả dụng, ngày sao kê, ngày tới hạn thanh toán. App TPBank tích hợp đủ các thông tin này, giúp bạn theo dõi số tiền chi tiêu và sao kê mỗi cuối kỳ.
>>> XEM THÊM HƯỚNG DẪN MỞ THẺ ONLINE TPBANK EVO
Hạn mức là tín dụng được cấp với điều kiện trả đúng hạn, không phải tài sản. Sai lầm phổ biến của người mới: dùng full hạn mức vì "thấy có sẵn", rồi đến kỳ trả không đủ tiền. Quy tắc: chỉ chi cái bạn có thể trả full vào tháng sau.
Nghe an toàn nhưng thực ra rất đắt. Lãi suất 25–35%/năm tính trên toàn bộ dư nợ làm khoản nợ phình nhanh. Một dư nợ 10 triệu trả tối thiểu trong 12 tháng có thể tốn hơn 2 triệu lãi.
Rút tiền mặt từ thẻ tín dụng bị tính lãi ngay từ ngày rút (không có 45 ngày miễn lãi), kèm phí 4–5% số tiền rút. Đây là cách tốn tiền nhất khi dùng thẻ tín dụng. Thẻ nên dùng cho thanh toán, không để rút tiền. Đọc thêm Cách rút tiền từ thẻ tín dụng và rủi ro nên tránh.
Sao kê là bản kê khai dòng tiền cá nhân hằng tháng, người mới sử dụng thẻ hay lười xem sao kê, dẫn đến không phát hiện giao dịch lạ, không biết mình tiêu nhiều vào đâu, và không biết thời điểm trả tiền. Mỗi tháng dành 10 phút đọc sao kê là khoản đầu tư rất rẻ.
Nhiều người nghĩ "càng nhiều thẻ càng có nhiều ưu đãi" đúng nhưng chỉ với người đã có kỷ luật tài chính. Người mới mở 2–3 thẻ cùng lúc thường mất kiểm soát chi tiêu, lẫn lộn ngày sao kê, và phá hỏng lịch sử tín dụng đang xây.
Sau khi mở thẻ và phát sinh giao dịch đầu tiên, dữ liệu thường được cập nhật lên CIC trong vòng 1–2 chu kỳ sao kê. Sau khoảng 6 tháng, bạn có thể tra cứu để biết hồ sơ. Tham khảo Top 3 cách kiểm tra điểm tín dụng chi tiết.
Thường thì không bị ghi vào nợ xấu nếu trả trong vài ngày, nhưng có thể bị tính phí trễ hạn và lãi. Trễ trên 10 ngày thường được báo cáo CIC, ảnh hưởng đến điểm tín dụng.
Để xây lịch sử, bạn cần phát sinh giao dịch đều đặn. Mở thẻ mà không dùng dẫn đến không có dữ liệu để báo cáo.
Nên dùng cho phần lớn chi tiêu thường xuyên (online shopping, ăn uống, giao thông), miễn bạn trả đầy đủ vào kỳ tiếp. Cách này tối đa hoá cashback và xây dựng lịch sử tín dụng nhanh nhất.
Thẻ ghi nợ không xây dựng lịch sử tín dụng vì bạn dùng tiền của chính mình. Chỉ thẻ tín dụng (và các khoản vay) mới được báo cáo lên CIC. Đọc thêm Sự khác nhau giữa thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ.
Xây dựng lịch sử tín dụng không khó nếu bạn tuân thủ quy tắc vàng: Chọn đúng thẻ, chi tiêu thông minh và thanh toán đúng hạn. Chỉ sau 24 tháng, một hồ sơ tín dụng "đẹp" sẽ là tấm vé thông hành giúp bạn dễ dàng chạm tới các mục tiêu lớn như mua xe hay mua nhà. Với thủ tục đơn giản và ưu đãi vượt trội, thẻ TPBank EVO chính là người bạn đồng hành lý tưởng để bạn bắt đầu hành trình kiến tạo nền tảng tài chính vững chắc ngay hôm nay.
